Anasayfa » Seyahat Sektorü » Destinasyonlar » “İstanbul’un Merkezi”ni Ne Kadar Tanıyorsunuz?
Destinasyonlar

“İstanbul’un Merkezi”ni Ne Kadar Tanıyorsunuz?

Tuğce Yaral Mercan
Tuğce Yaral Mercan
8 Şubat 2019

Mimar Sinan’ın, Kanuni Sultan Süleyman’ın emriyle yaptığı hesaplamalar neticesinde yerini tespit ettiği Şehzadebaşı Camisi avlusunun köşesindeki yeşil sütun, 470 yıldır eski İstanbul’un merkezi.

Yüzyıllar boyu bulunduğu coğrafyanın merkezi olagelmiş İstanbul’un merkezi neresidir diye hiç düşünmüş müydünüz? Bu sorunun yanıtı şehrin tarihi semtlerinden Şehzadebaşı’nda, bölgeye ismini veren  Şehzadebaşı Camisi avlusunda saklı desek?  Şehzadebaşı Camisi avlusunun köşesindeki yeşil sütun, 470 yıldır tarihin sessiz tanığı olarak varlığını sürdürüyor.

İstanbul, Osmanlı döneminden önce de dünyanın merkezi kabul edilerek, bunun bir göstergesi olarak Sultanahmet’e “Milyon Taşı” dikildi.

Osmanlı döneminde ise Kanuni Sultan Süleyman, Mimar Sinan’dan İstanbul’un merkezini tespit etmesini ve bu noktaya oğlu Şehzade Mehmet için bir cami inşa etmesini istedi.

Suriçinde ölçüm yaparak İstanbul’un tam orta noktasını tespit eden Mimar Sinan, buraya yeşil sütunu yerleştirdi.

Önceki zamanlarda daha uzun olan ve bulunduğu yerde dönerek hareket eden yeşil sütun, bugün yol seviyesinin yükselmesinden dolayı bu özelliklerini kaybetti.

İstanbul’un en hareketli semtlerinden biri olan Şehzadebaşı’nda 470 yıldır tarihin sessiz tanığı olan yeşil sütun, üzerinde herhangi bir tanıtım levhası olmaması nedeniyle pek bilinmiyor.

“İstanbul’un geometrik ağırlık merkezi”

Konuyla ilgili AA’ya açıklamada bulunan Sanat Tarihçisi Süleyman Faruk Göncüoğlu, medeniyetlerde her zaman bir hakimiyet noktası olduğunu ve medeniyetin diğer etki alanlarının her zaman hesaplandığını söyledi.

Osmanlı öncesinde de Sultanahmet Meydanı’nda Milyon Taşı’nın yer aldığını, “Bütün yollar Roma’ya Çıkar” sözünün kaynağının da bu taş olduğunu ifade eden Göncüoğlu, İstanbul ile dünya coğrafyasındaki yerleşim alanları, ticaret yolları, askeri güzergahların bu taşa göre hesaplandığını anlattı.

Göncüoğlu, aynı şekilde Ayasofya’nın Osmanlı döneminde “sıfır meridyen” olarak kabul edildiğini aktardı.

commemorative plaque ile ilgili görsel sonucu

Şehzadebaşı Külliyesi’nin güneydoğu köşesine yerleştirilen yeşil granit taşın da suriçi İstanbul’un geometrik ağırlık merkezi olarak Mimar Sinan tarafından belirlenen bir anıt nokta olduğunu belirten Göncüoğlu, “Burası İstanbul’un merkezi. Nasıl Milyon Taşı, eski dünyanın merkez noktası olarak kabul ediliyorsa, burası da Osmanlı İstanbul’unun merkez noktası.” dedi.

Eski seyyahların “İstanbul sokakları karışıktır ama kendi içinde bir nizamı vardır” dediğini aktaran Göncüoğlu, sözlerine şöyle devam etti:

“Osmanlı İstanbul şehrini kendi içinde bir nizamla teşekkül ettirilmiştir. Kanuni döneminde burası tarihi yarımadanın sıfır noktası olarak tespit edilmiştir. Şehir nizamı da bu esas üzerinden yürümüştür. İstanbul’daki geometrik yapı, batılı manadaki cetvelle çizilmiş şekilde değildir. Ama ağırlık noktası olarak bu teşekkül ettirilmiştir. Neden burasıdır? Burası İstanbul’un büyük bir imparatorluk merkezi oluşundan itibaren Saraçhane sağ tarafta Haliç’e bağlı, sol tarafta Aksaray Limanı’nın tam kavşak noktasıydı. Buradan itibaren Edirnekapı’ya, Edirnekapı’dan da Sultanahmet’e giden karayolunun da kavşak noktasıydı. O kavşak noktası, Osmanlı şehirciliği içinde sıfır nokta olarak kabul ediliyor. Külliyelerin teşekkülünde, yolların biçimlendirilmesinde her şey bu noktaya göre nizam veriliyor. O yüzden burası bizim Osmanlı şehirciliğinde ve Osmanlı’nın mesafe ölçüm analitik yapısında önemli bir nokta teşkil ediyor.”

İlginizi Çekebilecek Yazılar
Eklemek istediğiniz bir şey var mı?
Profil_foto_yorum





POPÜLER YAZILAR
SON TWEETLER
Başa dön